Θεμελιώδες σφάλμα απόδοσης
Λέγεται και Μεροληψία αντιστοιχίας
Στα αγγλικά: Fundamental attribution error
Η τάση να εξηγούμε τη συμπεριφορά των άλλων με την προσωπικότητά τους και να υποτιμούμε τις συνθήκες στις οποίες βρίσκονται.
Στην καθημερινότητα
Ένας οδηγός που σου κόβει τον δρόμο βαφτίζεται αμέσως αγενής, κι ας μπορεί να τρέχει να πάει κάποιον στο νοσοκομείο.
Ένας καινούργιος σερβιτόρος ξεχνά δύο φορές την παραγγελία σου και συμπεραίνεις ότι είναι τεμπέλης και απρόσεκτος, χωρίς να ξέρεις ότι εξυπηρετεί μόνος του οκτώ τραπέζια στην πρώτη του βάρδια.
Γιατί το κάνει το μυαλό σου
Για να κάνουμε οτιδήποτε, χρειάζεται να πιστεύουμε ότι οι επιλογές μας μετράνε και ότι μπορούμε να τις κάνουμε πράξη. Λίγη παραπάνω αυτοπεποίθηση μας βάζει σε κίνηση, μας βοηθά να συνεχίσουμε μετά από μια αποτυχία και προστατεύει την αυτοεκτίμησή μας και τη θέση μας μέσα σε μια ομάδα.
Πώς να την εντοπίσεις
Πρόσεξε πότε, από μία μόνο πράξη, βγάζεις οριστικό συμπέρασμα για το τι άνθρωπος είναι κάποιος.
Πώς να την αντιμετωπίσεις
Πριν κρίνεις, σκέψου τουλάχιστον δύο εξωτερικές πιέσεις που θα μπορούσαν να κάνουν έναν καλό άνθρωπο να φερθεί έτσι.
Στην ίδια οικογένεια: Σιγουριά για να δράσουμε
- Υπερβολική αυτοπεποίθηση
- Κοινωνική επιθυμητότητα
- Φαινόμενο τρίτου προσώπου
- Φαινόμενο ψευδούς συναίνεσης
- Φαινόμενο δύσκολου-εύκολου
- Φαινόμενο Lake Wobegon
- Φαινόμενο Dunning-Kruger
- Εγωκεντρική μεροληψία
- Μεροληψία αισιοδοξίας
- Φαινόμενο Forer
- Φαινόμενο Barnum
- Αυτοεξυπηρετική μεροληψία
- Μεροληψία δρώντος-παρατηρητή
- Ψευδαίσθηση ελέγχου
- Ψευδαίσθηση ανωτερότητας
- Θεμελιώδες σφάλμα απόδοσης
- Υπόθεση αμυντικής απόδοσης
- Μεροληψία απόδοσης γνωρισμάτων
- Δικαιολόγηση της προσπάθειας
- Αντιστάθμιση κινδύνου
- Φαινόμενο Peltzman