Μεροληψία δρώντος-παρατηρητή
Στα αγγλικά: Actor-observer bias
Η τάση να εξηγούμε τις δικές μας πράξεις με τις συνθήκες, αλλά τις πράξεις των άλλων με τον χαρακτήρα τους. Συνδέεται στενά με το θεμελιώδες σφάλμα απόδοσης.
Μια μεγάλη ανασκόπηση 173 μελετών το 2006 βρήκε ότι συνολικά αυτή η ασυμμετρία είναι σχεδόν μηδενική: εμφανιζόταν στα αρνητικά γεγονότα, αλλά αντιστρεφόταν στα θετικά.
Στην καθημερινότητα
Όταν εσύ μιλάς απότομα σε έναν ταμία, είναι επειδή είχες μια απαίσια μέρα, αλλά όταν ένας ταμίας μιλά απότομα σε σένα, είναι απλώς αγενής.
Φτάνεις αργά σε μια σύσκεψη και εξηγείς ότι η κίνηση ήταν χάλια, αλλά όταν ένας συνάδελφος αργεί την επόμενη μέρα, βγάζεις το συμπέρασμα ότι είναι απλώς ανοργάνωτος.
Γιατί το κάνει το μυαλό σου
Για να κάνουμε οτιδήποτε, χρειάζεται να πιστεύουμε ότι οι επιλογές μας μετράνε και ότι μπορούμε να τις κάνουμε πράξη. Λίγη παραπάνω αυτοπεποίθηση μας βάζει σε κίνηση, μας βοηθά να συνεχίσουμε μετά από μια αποτυχία και προστατεύει την αυτοεκτίμησή μας και τη θέση μας μέσα σε μια ομάδα.
Η οικογένεια σε 30 δευτερόλεπτα: Σιγουριά για να δράσουμε
Πώς να την εντοπίσεις
Πρόσεξε πότε δικαιολογείς τον εαυτό σου με τις συνθήκες, αλλά σε κάποιον άλλον κολλάς ταμπέλα.
Πώς να την αντιμετωπίσεις
Όταν κρίνεις κάποιον, αναρωτήσου ποια εξήγηση θα έδινες αν είχες κάνει εσύ ακριβώς το ίδιο.
Στην ίδια οικογένεια: Σιγουριά για να δράσουμε
- Υπερβολική αυτοπεποίθηση
- Κοινωνική επιθυμητότητα
- Φαινόμενο τρίτου προσώπου
- Φαινόμενο ψευδούς συναίνεσης
- Φαινόμενο δύσκολου-εύκολου
- Φαινόμενο Lake Wobegon
- Φαινόμενο Dunning-Kruger
- Εγωκεντρική μεροληψία
- Μεροληψία αισιοδοξίας
- Φαινόμενο Forer
- Φαινόμενο Barnum
- Αυτοεξυπηρετική μεροληψία
- Μεροληψία δρώντος-παρατηρητή
- Ψευδαίσθηση ελέγχου
- Ψευδαίσθηση ανωτερότητας
- Θεμελιώδες σφάλμα απόδοσης
- Υπόθεση αμυντικής απόδοσης
- Μεροληψία απόδοσης γνωρισμάτων
- Δικαιολόγηση της προσπάθειας
- Αντιστάθμιση κινδύνου
- Φαινόμενο Peltzman
ΠηγέςMalle (2006)·Wikipedia