Εξερευνητής γνωστικών μεροληψιών

Ανεκδοτολογική πλάνη

Λέγεται και Ανεκδοτολογικά στοιχεία

Στα αγγλικά: Anecdotal fallacy

Λογική πλάνη

Στην ανεκδοτολογική πλάνη παίρνουμε μια προσωπική ιστορία ή λίγα παραδείγματα για απόδειξη ενός γενικού ισχυρισμού και αγνοούμε τα ευρύτερα στοιχεία. Μία και μόνο ζωντανή περίπτωση, ακόμα κι όταν είναι ασυνήθιστη, μπορεί να πείσει περισσότερο από τις στατιστικές, ιδίως σε θέματα που μας αγγίζουν συναισθηματικά, όπως η υγεία.

Στην καθημερινότητα

Κάποιος επιμένει ότι το κάπνισμα είναι αβλαβές επειδή ο παππούς του κάπνιζε κάθε μέρα και έζησε μέχρι τα 95.

Η ξαδέρφη σου λέει ότι μια μάρκα αυτοκινήτου είναι για πέταμα επειδή το δικό της χάλασε δύο φορές, κι εσύ τη σβήνεις από τη λίστα, παρόλο που σε μεγάλες έρευνες ιδιοκτητών βγαίνει στις κορυφαίες σε αξιοπιστία.

Γιατί το κάνει το μυαλό σου

Οι πρόγονοί μας επιβίωσαν επειδή εντόπιζαν γρήγορα μοτίβα: ένα θρόισμα στα χόρτα μπορεί να σήμαινε αρπακτικό, και τα μαύρα σύννεφα σήμαιναν βροχή. Όταν γεμίζουμε τα κενά με μια πιστευτή ιστορία, μπορούμε να δράσουμε με λίγες πληροφορίες αντί να παγώσουμε. Ένας εγκέφαλος που καμιά φορά βλέπει μοτίβο εκεί που δεν υπάρχει χάνει λιγότερα από έναν που προσπερνά μια πραγματική απειλή.

Η οικογένεια σε 30 δευτερόλεπτα: Ιστορίες & μοτίβα

Πώς να την εντοπίσεις

Πρόσεξε πότε τα στοιχεία σου ξεκινούν με «Ξέρω κάποιον που» ή «Εμένα μου έτυχε».

Πώς να την αντιμετωπίσεις

Ρώτα τι δείχνουν τα ευρύτερα δεδομένα. Μια ιστορία είναι λόγος να ψάξεις πιο βαθιά, ποτέ απόδειξη.

Στην ίδια οικογένεια: Ιστορίες & μοτίβα

ΠηγέςFreling et al. (2020)Wikipedia

Εξερευνητής γνωστικών μεροληψιών

Λογική πλάνη · Ιστορίες & μοτίβα

Ανεκδοτολογική πλάνη

Στην ανεκδοτολογική πλάνη παίρνουμε μια προσωπική ιστορία ή λίγα παραδείγματα για απόδειξη ενός γενικού ισχυρισμού και αγνοούμε τα ευρύτερα στοιχεία. Μία και μόνο ζωντανή περίπτωση, ακόμα κι όταν είναι ασυνήθιστη, μπορεί να πείσει περισσότερο από τις στατιστικές, ιδίως σε θέματα που μας αγγίζουν συναισθηματικά, όπως η υγεία.