Εξερευνητής γνωστικών μεροληψιών

Πλάνη του ζεστού χεριού

Στα αγγλικά: Hot-hand fallacy

Η πλάνη του ζεστού χεριού είναι να πιστεύουμε ότι όποιος είναι σε σερί επιτυχιών έχει περισσότερες πιθανότητες να συνεχίσει να πετυχαίνει, ακόμα κι όταν κάθε προσπάθεια είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητη. Είναι το αντίστροφο της πλάνης του τζογαδόρου. Στα σπορ φαίνεται να υπάρχουν και κάποια αληθινά σερί, αλλά ένα σύντομο τυχερό σερί εύκολα το περνάμε για αληθινό.

Μια νέα ανάλυση το 2018 εντόπισε ένα στατιστικό σφάλμα στις κλασικές μελέτες για το μπάσκετ, κι έτσι οι ερευνητές συζητούν πλέον κατά πόσο η πίστη στα «ζεστά» σερί είναι στ' αλήθεια πλάνη.

Στην καθημερινότητα

Σε έναν αγώνα μπάσκετ, η κερκίδα φωνάζει να δοθεί η μπάλα στον παίκτη που έβαλε τρία καλάθια στη σειρά, αν και ένας συμπαίκτης του είναι συνήθως καλύτερος σουτέρ.

Μια φίλη σου έπιασε τον νικητή στα τέσσερα τελευταία στοιχήματα του γραφείου για το ποδόσφαιρο, οπότε αυτή την εβδομάδα αντιγράφεις όλες τις προβλέψεις της, σίγουρος ότι αυτόν τον καιρό δεν πέφτει έξω.

Γιατί το κάνει το μυαλό σου

Οι πρόγονοί μας επιβίωσαν επειδή εντόπιζαν γρήγορα μοτίβα: ένα θρόισμα στα χόρτα μπορεί να σήμαινε αρπακτικό, και τα μαύρα σύννεφα σήμαιναν βροχή. Όταν γεμίζουμε τα κενά με μια πιστευτή ιστορία, μπορούμε να δράσουμε με λίγες πληροφορίες αντί να παγώσουμε. Ένας εγκέφαλος που καμιά φορά βλέπει μοτίβο εκεί που δεν υπάρχει χάνει λιγότερα από έναν που προσπερνά μια πραγματική απειλή.

Η οικογένεια σε 30 δευτερόλεπτα: Ιστορίες & μοτίβα

Πώς να την εντοπίσεις

Αναρωτήσου αν ένα πρόσφατο σερί επιτυχιών δείχνει πραγματική ικανότητα ή μια τυχερή περίοδο που μάλλον θα περάσει.

Πώς να την αντιμετωπίσεις

Κρίνε έναν άνθρωπο ή μια στρατηγική από τον μέσο όρο σε βάθος χρόνου. Τα σύντομα σερί είναι κυρίως θόρυβος.

Στην ίδια οικογένεια: Ιστορίες & μοτίβα

ΠηγέςGilovich et al. (1985)Wikipedia

Εξερευνητής γνωστικών μεροληψιών

Γνωστική μεροληψία · Ιστορίες & μοτίβα

Πλάνη του ζεστού χεριού

Η πλάνη του ζεστού χεριού είναι να πιστεύουμε ότι όποιος είναι σε σερί επιτυχιών έχει περισσότερες πιθανότητες να συνεχίσει να πετυχαίνει, ακόμα κι όταν κάθε προσπάθεια είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητη. Είναι το αντίστροφο της πλάνης του τζογαδόρου. Στα σπορ φαίνεται να υπάρχουν και κάποια αληθινά σερί, αλλά ένα σύντομο τυχερό σερί εύκολα το περνάμε για αληθινό.