Μεροληψία εκ των υστέρων
Λέγεται και Φαινόμενο «το ήξερα από την αρχή»
Στα αγγλικά: Hindsight bias
Η μεροληψία εκ των υστέρων είναι η αίσθηση που έχουμε, όταν κάτι έχει ήδη γίνει, ότι το ξέραμε από την αρχή πως θα γινόταν. Μόλις μάθουμε το αποτέλεσμα, μοιάζει πολύ πιο προβλέψιμο απ' ό,τι ήταν στην πραγματικότητα.
Στην καθημερινότητα
Μετά από ένα κραχ στο χρηματιστήριο, οι σχολιαστές λένε ότι τα σημάδια ήταν ολοφάνερα, αν και λίγοι από αυτούς είχαν κάνει κάτι γι' αυτά εγκαίρως.
Όταν χωρίζουν οι φίλοι σου, λες σε όλους ότι το έβλεπες να έρχεται από τη μέρα του γάμου, αν και τότε είχες κάνει μια συγκινητική πρόποση για το πόσο τέλεια ταίριαζαν.
Γιατί το κάνει το μυαλό σου
Είναι δύσκολο να φανταστούμε το παρελθόν και το μέλλον, οπότε ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί το παρόν ως πρότυπο. Αν υποθέσουμε ότι τα πράγματα θα μείνουν πάνω κάτω όπως είναι τώρα, έχουμε έναν γρήγορο οδηγό που συνήθως δουλεύει. Και όταν βγάζουμε νόημα από τα γεγονότα εκ των υστέρων, παίρνουμε μαθήματα και νιώθουμε ότι έχουμε τον έλεγχο.
Πώς να την εντοπίσεις
Αναρωτήσου αν το είχες πράγματι προβλέψει, γραπτά ή φωναχτά, πριν συμβεί.
Πώς να την αντιμετωπίσεις
Γράφε τις προβλέψεις σου πριν συμβούν τα γεγονότα, ώστε να μπορείς να ελέγξεις αργότερα τι περίμενες πραγματικά.
Συνήθειες που βοηθούν εδώ
- Κρίνε τις αποφάσεις με βάση όσα ήξερες
Οι καλές επιλογές μπορεί να καταλήξουν άσχημα και οι κακές να πετύχουν από τύχη. Κρίνε το σκεπτικό με βάση τις πληροφορίες που είχες τότε.
- Γράψε τις προβλέψεις σου
Ένα σημείωμα με ημερομηνία είναι καλύτερο από τη μνήμη, που τείνει να ξαναγράφεται μόνη της για να ταιριάξει με ό,τι έγινε.
Στην ίδια οικογένεια: Κρίνουμε με το σήμερα
- Μεροληψία αυτοσυνέπειας
- Μεροληψία αυτοσυγκράτησης
- Μεροληψία προβολής
- Μεροληψία υπέρ της καινοτομίας
- Μεροληψία εξοικονόμησης χρόνου
- Πλάνη του σχεδιασμού
- Μεροληψία απαισιοδοξίας
- Μεροληψία αντίκτυπου
- Πεποίθηση παρακμής
- Ηθική τύχη
- Μεροληψία αποτελέσματος
- Μεροληψία εκ των υστέρων
- Ρόδινη αναδρομή
- Φαινόμενο τηλεσκοπίου