Εξερευνητής γνωστικών μεροληψιών

Ψευδαίσθηση εξωτερικού παράγοντα

Στα αγγλικά: Illusion of external agency

Η ψευδαίσθηση εξωτερικού παράγοντα είναι να πιστεύεις ότι μια προτίμηση ή ένα καλό συναίσθημα που έφτιαξε το ίδιο σου το μυαλό το προκάλεσε κάποια σοφή δύναμη απ' έξω, όπως η μοίρα, ένας ειδικός ή ένας καθοδηγητής. Υποτιμούμε πόσο προσαρμόζεται το μυαλό μας για να βγάλει το καλύτερο από μια κατάσταση.

Στην καθημερινότητα

Μια φοιτήτρια γίνεται στενή φίλη με τη συγκάτοικο που της όρισαν, και δίνει τα εύσημα στο γραφείο στέγασης για ένα ιδιοφυές ταίριασμα, ενώ απλώς έμαθε να συμπαθεί τον άνθρωπο με τον οποίο μένει.

Με τον καιρό λατρεύεις το αυτοκίνητο που σε έσπρωξε να πάρεις ο πωλητής και του αναγνωρίζεις απίστευτο ένστικτο για το τι χρειαζόσουν, αν και μάλλον θα είχες δεθεί το ίδιο και με το άλλο μοντέλο.

Γιατί το κάνει το μυαλό σου

Η κοινωνική ζωή βασίζεται στο να μαντεύουμε τι σκέφτονται και τι νιώθουν οι άλλοι. Όταν παίρνουμε το δικό μας μυαλό ως πρότυπο για το μυαλό των άλλων, κερδίζουμε χρόνο και συχνά πέφτουμε λίγο πολύ μέσα, γιατί οι άνθρωποι έχουμε πολλά κοινά. Έτσι οι πρόγονοί μας μπορούσαν να προβλέπουν τι θα κάνουν φίλοι και αντίπαλοι χωρίς να χρειαστεί να ρωτήσουν.

Η οικογένεια σε 30 δευτερόλεπτα: Διαβάζουμε σκέψεις

Πώς να την εντοπίσεις

Αναρωτήσου αν η εξωτερική πηγή ήξερε πραγματικά τι ήταν καλύτερο, ή αν εσύ προσαρμόστηκες και σου άρεσε τελικά το αποτέλεσμα.

Πώς να την αντιμετωπίσεις

Θυμήσου ότι με τον καιρό καταλήγεις ευχαριστημένος με τα περισσότερα λογικά αποτελέσματα, και κράτα λίγα εύσημα και για τον εαυτό σου.

Στην ίδια οικογένεια: Διαβάζουμε σκέψεις

ΠηγήGilbert et al. (2000)

Εξερευνητής γνωστικών μεροληψιών

Γνωστική μεροληψία · Διαβάζουμε σκέψεις

Ψευδαίσθηση εξωτερικού παράγοντα

Η ψευδαίσθηση εξωτερικού παράγοντα είναι να πιστεύεις ότι μια προτίμηση ή ένα καλό συναίσθημα που έφτιαξε το ίδιο σου το μυαλό το προκάλεσε κάποια σοφή δύναμη απ' έξω, όπως η μοίρα, ένας ειδικός ή ένας καθοδηγητής. Υποτιμούμε πόσο προσαρμόζεται το μυαλό μας για να βγάλει το καλύτερο από μια κατάσταση.